Stel je voor: je hebt nooit ergens last van. Maar sinds twee weken begint je elleboog een beetje te zeuren tijdens het computerwerk. Je hebt niets vreemds gedaan, je kan geen duidelijke oorzaak bedenken. Je elleboog blijft maar pijnlijk en na een maand kun je nog geen pak melk optillen zonder het uit te schreeuwen van de pijn. Dit kan gebeuren met je elleboog, maar net zo goed met je knie, rug of nek. De eerste vraag die je jezelf stelt is waarschijnlijk: ‘Hoe kan dit, waarom heb ik zoveel last, wat is er gebeurd?’.

Pijn en stijfheid van spieren en gewrichten zijn vaak de eerste signalen dat er iets in je lijf niet helemaal in orde is. Om pijn en stijfheid te kunnen oplossen, is het belangrijk om te begrijpen waar een lichamelijke klacht vandaan komt. Want als je de oorzaak weet, kun je het probleem aanpakken en een volgende keer voorkomen. Vaak zijn we geneigd om de oorzaak te zoeken in een verkeerde beweging of een verkeerde houding. Bijvoorbeeld: ‘ik zit lang achter de computer, ik heb een slecht matras of ik heb zwaar getild’. Herkenbaar?

Als je op zoek wilt naar de oorzaak van je klacht, dan is het belangrijk om verder te kijken. Want een klacht aan je spieren of gewrichten heeft zelden maar één oorzaak. Vaak is het een optelsom van een aantal factoren. In mijn praktijk heb ik deze factoren ingedeeld in drie groepen: fysieke oorzaak, mentale oorzaak en fitheid.

Vaak is er een mentale of een fysieke oorzaak aanwezig. Een mentale oorzaak kan zijn: langdurig stress, heftige emoties of algehele vermoeidheid. Een fysieke oorzaak kan zijn: je hebt te fanatiek gesport, te zwaar getild, te lang in een verkeerde houding gezeten of meer uren gewerkt. Met fitheid bedoel ik allerlei factoren waarmee je je lijf en geest sterker en gezonder maakt. Dit zijn onder andere: gezond eten, voldoende slaap, voldoende beweging, een gezond gewicht, geen zittende leefstijl, niet roken en voldoende ontspanning.

Door een goede fitheid, wordt je minder snel kwetsbaar als je bijvoorbeeld langdurig stress ervaart of een dag zwaar tilwerk moet verrichten. Denk aan een boekenplank: op een dunne boekenplank passen maar vijf boeken voordat de plank doorbuigt. Op een dikke boekenplank kun je twintig boeken stapelen, zonder dat er maar iets gebeurt.

Even terug naar het voorbeeld van de elleboog (of knie, rug, nek etc.). De reden van jouw pijnlijke elleboog zou kunnen komen doordat je sinds drie maanden meer uren bent gaan werken, de werkdruk redelijk hoog ligt en je nauwelijks aan een pauze toe komt. Je hebt een goede bureaustoel, maar je werkt regelmatig drie uur gespannen door zonder van je plaats te komen. Als je thuis bent, ben je versleten en heb je geen zin meer om te sporten. Je slaapt minder goed omdat je blijft piekeren.

In dit voorbeeld is je fitheid relatief laag: een zittende leefstijl, onvoldoende beweging en onvoldoende slaap. Er is sprake van een fysieke oorzaak: meer uur werken in een gespannen houding. En er is sprake van een mentale oorzaak: stress vanwege een hogere werkdruk, niet goed kunnen doorslapen en  niet goed kunnen ontspannen.

Waar je voorheen misschien alleen je bureaustoel op je werk zou aanwijzen als reden, begrijp je misschien nu beter dat een klacht aan spieren of gewrichten vaak meerdere oorzaken heeft.  Dat betekent dus dat als je goed wilt herstellen en in de toekomst een klacht wilt voorkomen, je wat meer balans zal moeten zoeken en dus alle oorzaken onder de loep zal moeten nemen. Dat hoeft natuurlijk niet allemaal tegelijk, want je kunt niet alles in één keer veranderen.

Mijn advies is om te ontdekken waar jouw klacht vandaag komt en te onderzoeken wat je op korte termijn relatief makkelijk kunt veranderen. Bijvoorbeeld ‘ontspannen’. De eerste stap zou kunnen zijn: hou elke dag 20 minuten pauze en ga buiten een blokje om. Zo maak je je hoofd leeg, stimuleer je je bloedsomloop en weerstand. Een tweede stap zou kunnen zijn: op je werk sta je elk uur op en wandel je twee minuten om je spieren en gewrichten weer soepel te maken.

Op deze manier werk je aan je conditie en versterk je ‘de boekenplank’. Het hoeft niet moeilijk te zijn, denk in kleine stapjes. Als je maar vooruit komt!